Ngày 08/6/2026, tại Tổ đình Long Thiền (Thành phố Đồng Nai), Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM và các ban ngành, đơn vị liên quan, tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Hòa thượng Thích Huệ Thành: Những đóng góp cho Đạo pháp và Dân tộc”. Hội thảo đón nhận sự quang lâm chứng minh của chư Tôn đức Giáo phẩm Trung ương Giáo hội, lãnh đạo các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc cùng các nhà khoa học, các học giả, chuyên gia nghiên cứu văn hóa, lịch sử và đông đảo Tăng Ni, Phật tử.
Hội thảo là diễn đàn khoa học, nhằm thảo luận, làm sáng tỏ và tôn vinh những cống hiến to lớn của cố Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Thành đối với đạo pháp và sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Sinh thời, Ngài là bậc tùng lâm thạch trụ, biểu tượng cao đẹp cho tinh thần nhập thế, gắn đạo với đời, đồng hành cùng những anh hùng của dân tộc qua hai cuộc kháng chiến cứu nước.
Lễ khai mạc hội thảo diễn ra trong không gian trang nghiêm của ngôi cổ tự Long Thiền. Về phía Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), ban tổ chức cung đón và nhận lời đạo từ quý báu của trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh (HĐCM), Chủ tịch Hội đồng Trị sự (HĐTS) GHPGVN. 
Sự kiện còn có sự quang lâm của Hòa thượng Thích Thiện Pháp – Phó Chủ tịch Thường trực HĐTS, Hòa thượng Thích Huệ Thông – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng ban Pháp chế Trung ương, Trưởng ban chỉ đạo Hội thảo; Thượng tọa Thích Huệ Khai – Ủy viên ban Thường trực HĐTS, Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố Đồng Nai, Trưởng ban Tổ chức; Thượng tọa Thích Phước Nguyên – Phó Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN, Ni trưởng Thích nữ Huệ Hương – Ủy viên HĐTS, Chứng minh Phân ban Ni giới Trung ương, Môn phong Tổ đình Long Thiền, đồng trưởng ban Tổ chức, chư Tôn đức Ni Phân ban Ni giới Trung ương và các tỉnh thành.
Về phía lãnh đạo chính quyền và các học giả, hội thảo vinh dự đón tiếp bà Trương Mỹ Hoa – Nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước; ông Võ Tấn Đức – Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai; GS.TS. Đỗ Quang Hưng – Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tôn giáo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTWMTTQ) Việt Nam; TS. Bùi Hữu Dược – Nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo – Ban Tôn giáo Chính phủ; PGS.TS. Huỳnh Văn Tới – Nguyên Chủ tịch UBMTTQVN tỉnh Đồng Nai; PGS.TS. Lưu Văn Quyết – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHKHXH&NV), Đại học Quốc gia TP. HCM cùng đại diện lãnh đạo chính quyền địa phương.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thượng tọa Thích Huệ Khai đã phục dựng sâu sắc hành trạng của vị danh Tăng. Cố Đại lão Hòa thượng thượng Huệ hạ Thành (hiệu Hồng Tín, pháp hiệu Ngộ Tín) sinh trưởng trong gia đình Nho học yêu nước tại Tổ đình Bửu Thạnh (Thủ Đức) – một cơ sở cách mạng tiền đề.
Xuất gia từ năm 12 tuổi với Tổ Pháp Ấn tại Tổ đình Phước Tường, Ngài tiếp tục cầu pháp với Tổ Đạt Thanh – bậc danh tăng uyên bác kiêm nhà cách mạng lão thành, nguyên Pháp chủ Giáo hội Tăng già Nam Việt. Trong kháng chiến, Ngài chọn con đường hoạt động bán công khai giữa lòng địch, khéo léo dùng y học cổ truyền (xem mạch, hốt thuốc) và nghi lễ ứng phú đạo tràng để quy tụ lòng dân, vận động phong trào Phật giáo cứu quốc.
Sau năm 1975, Ngài tích cực đồng hành cùng chính quyền cách mạng; đến năm 1981, trên cương vị Tăng thống Giáo hội Phật giáo Cổ truyền Việt Nam, Ngài thể hiện tinh thần hòa hợp cao độ khi đứng ra tuyên bố giải thể tổ chức để sáp nhập vào ngôi nhà chung GHPGVN. Năm 1982, Ngài kiến tạo nền móng vững chắc cho Phật giáo địa phương thông qua việc tổ chức Đại hội Đại biểu Phật giáo tỉnh Đồng Nai. Từ năm 1952 đến khi viên tịch, Ngài liên tục mở các Đại giới đàn truyền trao giới pháp và lập trường đào tạo Tăng tài, vun bồi hàng ngàn Tăng Ni kế thừa cho Giáo hội.
Tiếp nối tinh thần đó, Hòa thượng Thích Huệ Thông phát biểu chào mừng khẳng định giá trị thời đại của việc nghiên cứu cuộc đời và đạo nghiệp của Ngài. Định hướng cho các phiên làm việc, PGS.TS. Lưu Văn Quyết trình bày báo cáo đề dẫn. Bản báo cáo cho biết, Ban Tổ chức đã nhận được 83 bài tham luận và chọn lọc ra 69 bài viết đạt chất lượng học thuật cao. Các công trình được tiếp cận đa chiều, liên ngành qua lăng kính lịch sử, tư tưởng, Phật học, văn hóa học và tôn giáo học, tập trung luận giải mô hình Phật giáo nhập thế trong bối cảnh Việt Nam hiện đại, đặc biệt khi đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Tại phiên toàn thể diễn ra ở hội trường chính, các đại biểu đã lắng nghe bốn báo cáo mang tính chiến lược, phác họa bức tranh toàn cảnh về cuộc đời vị danh tăng. GS.TS. Đỗ Quang Hưng mở đầu bằng tham luận sâu sắc về truyền thống dấn thân chính trị của Phật giáo Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, qua trường hợp cụ thể của Hòa thượng Thích Huệ Thành. Khắc họa sâu hơn tâm nguyện của Ngài, bà Trương Mỹ Hoa chia sẻ những nhận định xúc động về một tấm gương phụng sự vô ngã, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp độc lập dân tộc.
Đoàn chủ tọa và các học giả đồng quan điểm khi PGS.TS. Huỳnh Văn Tới và TS. Bùi Hữu Dược lần lượt trình bày các tham luận, khẳng định Hòa thượng Thích Huệ Thành là biểu tượng của bậc chân tu thạc đức, có công đức to lớn trong việc gắn kết hài hòa giữa tôn giáo và dân tộc. Sau khi ban Đạo từ tán thán công đức của Ban Tổ chức và các học giả, Hòa thượng Thích Thiện Nhơn cùng chư Tôn đức giáo phẩm và toàn thể đại biểu đã quang lâm Tổ đường, thành kính thắp hương tưởng niệm, tri ân công hạnh sâu dày của cố Đại lão Hòa thượng.
Để đi sâu phân tích toàn diện di sản của vị danh Tăng, hội thảo đã triển khai các phiên thảo luận chuyên đề xoay quanh những mảng nội dung chuyên biệt, tập trung vào hai trục tư tưởng chính.
Ở phương diện nghiên cứu lịch sử và Phật học, chư Tôn đức cùng các nhà khoa học đã luận giải thấu đáo về cội nguồn đạo nghiệp, hành trạng tu tập và nền tảng triết lý Bát-nhã, dẫn dắt tư tưởng dấn thân của Hòa thượng. Qua lăng kính nhân học và đạo đức học Phật giáo, vai trò yếu lược của Ngài trong phong trào Phật giáo cứu quốc, các hoạt động yêu nước tại Nam Bộ được khẳng định, là sự hiện thực hóa hạnh nguyện Bồ-tát giữa đời thường. Bên cạnh đó, những bài tham luận mang tính chất tri ân và thể loại thi hóa tiểu sử, mang lại sự xúc động sâu sắc, làm ngời sáng nhân cách dung hòa đời – đạo của một bậc thạch trụ thiền gia.
Một mảng nội dung trọng tâm khác được làm rõ tại hội thảo, là mối liên hệ mật thiết giữa cuộc đời Hòa thượng Thích Huệ Thành, với sự phát triển của Phật giáo vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai. Các công trình nghiên cứu đã chứng minh rõ vai trò của Ngài trong việc giữ gìn tông phong, phát triển Tông môn Long Thiền, bảo tồn các cổ tự và để lại dấu ấn độc đáo trong diện mạo kiến trúc, mỹ thuật tại chùa Bửu Phong, chùa Đại Giác.
Nhằm ghi nhận những đóng góp to lớn cho đạo pháp và dân tộc của Trưởng lão Hòa thượng Thích Huệ Thành, Đảng, Nhà nước đã trao tặng nhiều Huân chương, Huy chương cao quý, như Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất; Huân chương chống Mỹ hạng Nhì; Huân chương Độc lập hạng Ba; Huy chương Vì sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân; Huy hiệu 10 năm xây dựng Tổ quốc; Huy hiệu 15 năm xây dựng Tổ quốc; Huy hiệu chiến sĩ biên phòng; Bằng khen đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh Đồng Nai; Bằng khen Mặt trận Tổ quốc tỉnh Đồng Nai; Bằng tuyên dương công đức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam…
Dưới góc nhìn hướng về tương lai, các học giả cũng đề xuất nhiều giải pháp mang tính thực tiễn, như ứng dụng bảo tàng học trong chỉnh lý không gian trưng bày nhà lưu niệm, khảo sát các không gian thiêng và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ Tăng Ni đương đại. Điều này nhằm đảm bảo các giá trị tinh thần vô giá, mà Ngài để lại luôn được tiếp nối sinh động trong lòng Giáo hội và xã hội hiện đại.
Phát biểu tổng kết, Hòa thượng Thích Huệ Thông khẳng định các công trình nghiên cứu tại hội thảo đã thành công trong việc nhận diện, hệ thống hóa một cách khách quan và khoa học toàn bộ cuộc đời, tư tưởng cùng những đóng góp to lớn của cố Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Thành đối với Đạo pháp và Dân tộc.
Hội thảo khoa học quốc gia về cố Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Thành khép lại với những kết quả học thuật giá trị. Hệ thống tư liệu và các bài tham luận tại diễn đàn lần này, sẽ là nguồn sử liệu quý giá, tiếp tục thắp sáng truyền thống dấn thân, tinh thần hộ quốc an dân của Phật giáo Việt Nam, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho các thế hệ mai sau trên con đường phụng sự nhân sinh, như tinh thần cố Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Thành đã hướng là Đạo pháp đồng hành cùng dân tôc.
Hình ảnh tại hội thảo:
Sen Vàng Online
